FAQ Opening Gastouderopvang vanaf 11 mei 2020

08 mei 2020

FAQ Opening Gastouderopvang vanaf 11 mei 2020

UPDATE 8 mei 2020. De update heeft betrekking op vraag 11, 17, 27, 28 en 29

Vraag 19  t/m 22 zijn toegevoegd.

Vanaf 11 mei 2020 kan de reguliere  gastouderopvang weer doorgang vinden. De vergoeding door de overheid voor de eigen bijdrage van ouders loopt door zolang de tijdelijke openstelling van BSO en basisscholen duurt. Deze FAQ gaat nader in op consequenties en uitwerking voor de gastouderopvang van

  1. Gedeeltelijke openstelling van het onderwijs/BSO en de gastouderopvang
  2. Noodopvang
  3. Vergoeding eigen bijdrage
  4. Richtlijnen Hygiëne en Veiligheid
  5. Financiële aspecten
  6. Toezicht en handhaving

De gastouderopvang kenmerkt zich door vele variaties en vele uitzonderingen op de regel. Deze informatie geeft misschien geen antwoorden op alle specifieke en individuele vragen.

Onderstaande informatie en de meer algemene informatie die beschikbaar is elders op onze website, is de informatie die wij u op dit moment kunnen geven. Wij adviseren u ook de website van het RIVM en de rijksoverheid en de websites van onze partners en andere partijen BMK, BOinK, stichting Nysa, VGOB en KNGO en GGD GHOR regelmatig te raadplegen.

Als wij nieuwe relevante informatie ontvangen, passen we deze FAQ zo spoedig mogelijk aan.

A. GEDEELTELIJKE OPENSTELLING SCHOLEN EN BSO EN GASTOUDEROPVANG

N.B. Gastouderopvang valt niet onder de regels voor de gedeeltelijke openstelling van het basisonderwijs en de BSO.

Gastouders zijn geen BSO organisatie. De gastouderopvang is met ingang van 11 mei 100% geopend.

1. Gelden vanaf 11 mei alle reguliere contracten weer zoals voor de sluiting?
Ja, met ingang van 11 mei a.s. is de gastouderopvang weer 100% open en kunnen ouders hun kinderen brengen conform de reguliere opvangcontracten.

2. Hoe zit het met de voor- tussen- en naschoolse opvang door gastouders?
Vanaf 11 mei gaat het reguliere basisonderwijs gedeeltelijk open. Het kabinet heeft de basisscholen dringend opgeroepen om vanaf 11 mei hele dagen onderwijs te verzorgen (waarbij kinderen 50% van de tijd naar school gaan). Scholen zijn verzocht om hierover duidelijke afspraken te maken met  BSO’s. De BSO is open voor en na reguliere schooltijden. Als scholen er ondanks de oproep van het kabinet er toch voor kiezen om kortere dagen onderwijs aan te bieden, kunnen de BSO’s dat niet altijd opvangen.

Voor de gastouderopvang betekent de gedeeltelijke openstelling van de basisscholen dat gastouders met de vraagouders kunnen overleggen of het mogelijk is om de opvang aan te bieden op de dagen dat het kind naar school gaat. Wijken de schooldagen af van de reguliere opvangdagen, kunnen de reguliere uren misschien verschoven worden naar de schooldagen van het kind. Daarbij moet dan wel rekening gehouden worden met de maximale kindratio en de samenstelling van de bezetting. Is verschuiving niet mogelijk kan in overleg met de ouders en gastouders gezocht worden naar een andere oplossing.

3. Mogen gastouders alleen opvang aanbieden op de dagen dat kinderen (4-12) naar school gaan?
M.i.v. 11 mei 2020 gaat de gastouderopvang weer regulier open. Dat betekent dat de gastouder alle dagen opvang aan kan bieden, afhankelijk van beschikbaarheid, bezetting, samenstelling van de groep en contracturen van de ouders.

4. Als ouders meer opvanguren willen afnemen dan regulier afgesproken is, kan dit en zoja kunnen de extra uren in rekening worden gebracht?
Als ouders meer uren willen afnemen en de gastouder kan dat aanbieden, binnen de maximale kindratio en de samenstelling van de bezetting, mag dit. Als het gaat om een tijdelijke situatie, kunnen de afspraken m.b.t. de hoeveelheid uren, betaling en duur van de periode schriftelijk vastgelegd worden. Dan kunnen/hoeven de ouders geen aanpassingen te doen in hun aanvraag voor kinderopvangtoeslag.

Ook kan gekozen worden voor contractuitbreiding volgens de gebruikelijke weg. Dit betekent dat de ouders hun kinderopvangtoeslag aanvraag kunnen aanpassen, binnen de daarvoor geldende regels (denk aan de 70% norm).

NB ouders met cruciale beroepen kunnen ook na 11 mei nog steeds gebruik maken van de noodopvang. Noodopvang is voor die ouders kosteloos. Zij hoeven extra uren niet te betalen.

B. NOODOPVANG

5. Hoe wordt de noodopvang geregeld m.i.v. 11 mei a.s.  
Gemeenten coördineren de noodopvang in samenwerking met basisonderwijs en kinderopvang (KDV/BSO en gastouderopvang).

Op de dagen dat kinderen niet zijn ingedeeld op school kunnen zij, tijdens reguliere schooltijden, op school terecht voor noodopvang. Buiten de reguliere schooluren zal de noodopvang geregeld moeten worden door het kinderdagverblijf/gastouder(bureau), tenzij hier door de betreffende gemeente andere afspraken over zijn gemaakt.

De verwachting is dat de vraag naar noodopvang zal afnemen, daar de dagopvang en de gastouderopvang geheel heropent en de BSO gedeeltelijk open is. Ook mogen zieke kinderen nog steeds niet naar school of de opvang, ook niet naar de noodopvang.

6. Als gastouderopvang weer open is en de groep vol is, kan/moet de gastouder dan nog noodopvang aanbieden?
De noodopvang vindt zoveel mogelijk plaats op bestaande opvanglocaties. Als na 11 mei geen plek meer is voor noodopvang bij de gastouder, kan het gastouderbureau samen met de gastouder  en ouder bekijken welke andere mogelijkheden er zijn, bijvoorbeeld het inzetten van een andere gastouder. Anders moet er in overleg met de gemeente naar een passende oplossing gezocht worden.  De gemeente zal zich dan - in overleg met de ouder en andere opvanglocaties/gastouders – inspannen om een geschikte plek te vinden voor het betreffende kind/de betreffende kinderen.

Overigens: gastouders behoren tot een cruciaal beroep en kunnen beroep doen op de noodopvang voor eigen kinderen.

7. Als er meer vraag dan plek is voor noodopvang, hoe kan de gastouder dan kiezen wie ze wel en niet een plek biedt?

  1. De groep reguliere kinderen wordt als eerste een opvangplek geboden.
  2. Wanneer er op deze momenten ook noodopvang voor kinderen van ouders met cruciale beroepen kan worden geboden, dan gaan kinderen van ouders die beiden een cruciaal beroep hebben voor op kinderen van ouders waarvan er één een cruciaal beroep heeft.
    Noodopvang kan worden geboden, mits de voorgeschreven groepsgrootte en -samenstelling aan de eisen blijft voldoen.
  3. Als er geen noodopvang aangeboden kan worden door een gastouder, kan met het gastouderbureau worden bekeken of er alternatieven zijn. Als dat niet het geval is, dan kan er contact opgenomen worden met de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor de organisatie van de noodopvang en zal zich dan - in overleg met de ouder en andere opvanglocaties/gastouders – inspannen om een geschikte plek te vinden voor het betreffende kind/de betreffende kinderen.

8. Wordt de noodopvang betaald?
Een gastouder kan noodopvang aanbieden binnen haar beschikbare capaciteit als die uren worden doorbetaald door andere ouders die geen gebruik maken van de opvang. Deze ouders krijgen vergoeding voor de eigen bijdrage.

Het Rijk heeft middelen gereserveerd voor gemeenten om avond, weekend- en nachtopvang te financieren. Of noodopvang overdag ook gefinancierd wordt door het Rijk of de gemeente is op dit moment niet duidelijk.

9. Gastouders kunnen maximaal zes kinderen opvangen, in verschillende leeftijdsgroepen. Ook de eigen kinderen tot 10 jaar tellen mee. Als reguliere – en noodopvang gecombineerd moeten worden, is er al snel sprake van overbezetting. Worden de regels tijdelijk verruimd?
De eisen uit de wet Kinderopvang blijven gelden. De maximale groepsgrootte wordt niet verruimd. Zie ook onder F. Toezicht en Handhaving.

C. VERGOEDING EIGEN BIJDRAGE

10. Krijgen ook ouders die weer gewoon gebruik maken van de gastouderopvang vanaf 11 mei 2020 de vergoeding voor de eigen bijdrage?
Ja, de vergoeding voor de eigen bijdrage gaat door zolang de gedeeltelijke openstelling van basisscholen en BSO duurt en geldt voor alle ouders die kinderopvangtoeslag ontvangen op peildatum 6 april 2020, mits de ouders de volledige facturen doorbetalen. De ouders worden door de rijksoverheid gecompenseerd voor hun eigen bijdrage tot de maximum uurprijs voor de gastouderopvang van € 6,27.

11. Loopt de vergoeding voor de eigen bijdrage boven de eigen maximum uurprijs door de gastouders en gastouderbureaus ook door vanaf 11  mei?  
De vergoeding van de eigen bijdrage van ouders boven het maximaal uurtarief voor kinderdagopvang en gastouderopvang vervalt met ingang van 11 mei a.s. De opvang gaat immers in zijn geheel weer open.

N.B. De vergoeding van de eigen bijdrage boven de maximum uurprijs geldt dus WEL voor de periode van 16 maart t/m 10 mei 2020.

12. Kunnen er na 11 mei 2020 weer nieuwe contracten gesloten worden of grotere contracten en hoe zit het dan met de vergoeding voor de eigen bijdrage?
Het is mogelijk om nieuwe contracten af te sluiten of contracten uit te breiden.

Let wel: De vergoeding voor ouders van de eigen bijdrage door de overheid wordt berekend op basis van de gegevens op de peildatum 6 april 2020.

De vergoeding van de eigen bijdrage boven de maximum uurprijs geldt voor de periode 16 maart t/m 10 mei 2020.

D. RICHTLIJNEN VEILIGHEID EN HYGIËNE

13. Komen er richtlijnen voor de gastouderopvang hoe om te gaan met hygiëne richtlijnen en protocollen voor halen/brengen, verkoudheid, 1.5 mtr afstand ouders etc.
De Brancheorganisatie Kinderopvang, de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang, BOinK, Voor Werkende Ouders en FNV hebben in samenspraak met het ministerie van SZW een protocol Kinderopvang opgesteld. Dit protocol dient als handreiking voor de sector bij het opstarten van de kinderopvang. In het protocol wordt ingegaan op een aantal praktische aspecten rondom veiligheid en hygiëne waar rekening mee gehouden kan worden als de kinderopvang en gastouderopvang weer open gaat. Dit protocol kan worden aangepast naar aanleiding van ervaring uit de praktijk.

Ook is er een poster ontwikkeld die gebruikt kan worden door de gastouders.

14. Mogen kinderen in een auto vervoerd worden van school naar de opvang?
Richtlijnen voor vervoer komen nog en worden opgenomen in het protocol Kinderopvang.

15. Wanneer kan een gastouder in geval van klachten geen (nood) opvang bieden?
Werken in de kinderopvang (als bijvoorbeeld beroepskracht of gastouder) valt onder één van de cruciale beroepen. Op basis van de richtlijnen van het RIVM kan hiervoor het volgende aangehouden worden:

  • Gastouders met luchtwegklachten en/of koorts boven 38 graden Celsius blijven thuis en worden getest op COVID-19. Als zij 24 uur klachtenvrij zijn of negatief zijn getest kunnen zij weer aan het werk.
  • Bij gastouderopvang in eigen huis geldt: wanneer een huisgenoot van de gastouder verkoudheidsklachten en/of koorts boven 38 graden Celsius heeft, kan er geen (nood)opvang worden geboden.
  • Bij gastouderopvang aan huis geldt:  wanneer een huisgenoot of één van de leden van het gastgezin verkoudheidsklachten en/of koorts heeft kan er geen (nood)opvang door de gastouder worden geboden.

In geval dat de (nood)opvang stopt, kan het gastouderbureau helpen met het zoeken naar alternatieve opvang voor betrokken ouders bij een vervangende gastouder. In geval van noodopvang kan er contact opgenomen worden met de gemeente voor een oplossing.

16. Wanneer mogen kinderen geen gebruik maken van de opvang?

  • Kinderen kunnen geen gebruik maken van de opvang als zij last hebben van neusverkoudheid, hoesten, loopneus, niezen, keelpijn of verhoging tot 38 graden, moeilijk ademen/benauwdheid.
  • Kinderen met koorts boven 38 graden Celsius blijven thuis. Kinderen mogen pas weer naar de opvang als zij 24 uur geen klachten meer hebben.
  • Als iemand in het huishouden van het kind koorts boven 38 graden Celsius en/of benauwdheidsklachten heeft, blijft het kind ook thuis. Als iedereen 24 uur geen klachten heeft, mogen de kinderen weer naar de opvang.
  • Als iemand in het huishouden van de kinderen getest is voor COVID-19 en positief, moeten kinderen wachten dat die persoon 24 uur klachten vrij is en dan 14 extra dagen thuisblijven.

17. Wanneer hoeft een gastouder geen opvang aan te bieden?
Een gastouder die tot de risicogroep behoort, kan niet verplicht worden opvang te bieden. Dit geldt ook voor gastouders met gezinsleden die tot een risicogroep behoren. 
Advies: Gastouders die zwanger zijn vangen vanaf het laatste trimester (vanaf week 28) geen kinderen meer op.

18.  Welke mensen behoren tot de risicogroepen?
Bekijk hiervoor de lijst risicogroepen.

19. Kunnen gastouders ook getest worden?
Een gastouder met symptomen van hoesten en/of neusverkouden en/of koorts kan getest worden.

NB. Personen die ernstige klachten hebben (hoge koorts en/of benauwdheid) of vanwege andere (ernstige) aandoeningen tot de risicogroep behoren nemen zoals gebruikelijk bij (ernstige) ziekte zelf contact op met hun huisarts of specialist voor diagnostiek en behandeling. Dit staat los van het testbeleid in het kader van de herstart van de scholen en de kinderopvang.

20. Waar kan de gastouder terecht voor het testen op het coronavirus?
De regie voor het testen ligt bij de GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst in de regio. 

De gastouder kan zelf contact opnemen met de GGD, afdeling infectieziektebestrijding. De gastouder ontvangt in afwachting van de testuitslag geen kinderen of andere volwassenen thuis.

Indien de test negatief is, kan de gastouder weer aan het werk met in achtneming van algemene hygiënemaatregelen.

21. Wat als een gastouder positief getest wordt?
Indien de test positief is, moet de gastouder  ten minste 7 dagen thuisblijven en uitzieken. Als daarna de klachten ook ten minste 24 uur helemaal weg zijn, mag de gastouder weer aan het werk.

COVID-19 is een meldingsplichtige ziekte in het kader van de Wet publieke gezondheid. Het laboratorium dat de infectie vaststelt zorgt voor de melding bij de GGD. Bij alle patiënten met een bevestigde coronavirusinfectie doet de GGD bron- en contactonderzoek. De GGD vraagt dan aan de patiënt met wie hij precies contact heeft gehad in de besmettelijke periode en neemt zo nodig maatregelen om verdere verspreiding tegen te gaan.

Huisgenoten van een COVID-19-patiënt moeten tot 14 dagen na het laatste contact met de patiënt in thuisquarantaine blijven. Dat is omdat zij tot 14 dagen na het laatste contact nog ziek kunnen worden. Welke maatregelen precies genomen moeten worden m.b.t. de opvang is afhankelijk van de omstandigheden en wordt bepaald door de GGD. De GGD neemt daarover contact op met de gastouder of het gastouderbureau..

22. Is er ook testbeleid voor kinderen die naar de gastouderopvang gaan?
Kinderen van 0 t/m 12 jaar met klachten passend bij coronavirus (neusverkoudheid en/of hoesten en/of koorts) moeten thuisblijven tot zij 24 uur klachtenvrij zijn. Ouders melden de ziekte van hun kind bij de gastouder of het gastouderbureau en die registreert dit.

In het geval van (verdenking op) coronavirus meldt de gastouder/gastouderbureau het bij de GGD afdeling infectieziektebestrijding als er 3 of meer kinderen in een groep zijn met klachten van neusverkoudheid en/of hoesten en/of koorts. Zo nodig kan de gastouder/gastouderbureau ook contact opnemen met de GGD als een kind langdurig klachten houdt en daardoor niet naar de opvang mag komen. De GGD stelt vervolgens onderzoek in en neemt zo nodig – met toestemming van de ouders – testen af.

Indien de test negatief is, kan het kind weer naar school en/of de opvang.

Indien de test positief is, moet het kind ten minste 7 dagen thuisblijven en uitzieken. Als daarna de klachten ook ten minste 24 uur helemaal weg zijn, mag het kind weer naar school en/of opvang.

Welke maatregelen verder precies genomen moeten worden m.b.t. de opvang is afhankelijk van de omstandigheden en wordt bepaald door de GGD. De GGD neemt daarover contact op met de gastouder of het gastouderbureau.

Meer informatie is hier te vinden.
Zie ook:  https://lci.rivm.nl/uitgangspunten-testen-versoepelen-maatregelen

Bekijk ook de infographic testen medewerkers kinderopvang.

E.  FINANCIËLE ASPECTEN

23. Worden gastouders doorbetaald als de opvang moet stoppen door ziekte of omdat de gastouder of huisgenoot tot een risicogroep behoort?
Omdat de vergoeding van de eigen bijdrage van ouders doorloopt zolang de gedeeltelijke openstelling van de basisscholen en BSO duurt, wordt ouders gevraagd hun facturen door te betalen, ook al maken ze geen gebruik van de opvang. Die inkomsten zijn beschikbaar zijn voor de gastouder die de opvang niet kan bieden. Dit is echter alleen het geval als de ouder én de facturen doorbetaalt én geen andere opvang afneemt.

Een gastouder aan huis/Nanny die werkt met een contract dat valt onder de regeling Dienstverlening Aan Huis en geen opvang aan kan bieden doordat zij zelf ziek is, heeft recht op 6 weken doorbetaling, conform de regeling Dienstverlening Aan Huis.

24. Wat kunnen gastouders doen als hun inkomsten wegvallen omdat ze de opvang moeten stoppen of niet aan kunnen bieden?
De regering heeft een aantal steunmaatregelen in het leven geroepen, onder andere voor ZZP-ers.

25. Wat als de gastouder voor opvang beschikbaar is, maar de  ouder besluit de kinderen niet te brengen, uit voorzichtigheid, of omdat de ouders toch thuis zijn?
Dat is de keuze van de ouders. Omdat de vergoeding van de eigen bijdrage van ouders doorloopt zolang de gedeeltelijke openstelling van de basisscholen en BSO duurt, wordt ouders gevraagd hun facturen door te betalen, ook al maken ze geen gebruik van de opvang. Zij behouden hiermee hun plek. Deze plek kan gebruikt worden voor noodopvang of tijdelijke reguliere opvang.

26. Wordt de gastouder doorbetaald als het kind niet naar de opvang kan komen volgens de richtlijnen (zie onder vraag 15)?
Ook in gewone omstandigheden betalen ouders door als hun kind ziek is. Ook omdat de vergoeding van de eigen bijdrage van ouders doorloopt zolang de gedeeltelijke openstelling van de basisscholen en BSO duurt, wordt aan ouders gevraagd hun facturen door te betalen, ook al maken ze geen gebruik van de opvang. De ouders behouden hiermee hun plek. Deze plek kan gebruikt worden voor noodopvang of tijdelijke reguliere opvang.

F. TOEZICHT EN HANDHAVING

27. Wordt de maximale groepsgrootte tijdelijk verruimd?
Het aantal op te vangen kinderen door een gastouder is onveranderd. In verband met de veiligheid is het niet verantwoord om het maximaal aantal kinderen in deze groep uit te breiden.

28. Hoe vinden de inspecties plaats vanaf 11 mei?
De GGD-GHOR heeft een landelijke richtlijn opgesteld voor de werkwijze van het toezicht door de GGD vanaf 11 mei. De landelijke richtlijn licht de werkwijze van de GGD toe en is bestemd voor de kinderopvang, gastouderbureaus, voorzieningen voor gastouderopvang en voor locaties waar noodopvang wordt geboden.

Zie “werkwijze GGD

29.  Is er coulance ten aanzien van een aantal zaken, bv EHBO, RI&E, Evaluatiegesprekken e.d.
Zie “werkwijze GGD

30. Kunnen er na 11 mei weer nieuwe gastouders aangemeld worden?  

Nieuwe gastouders kunnen worden aangemeld. De gemeente overlegt met de GGD hoe het onderzoek voor registratie kan plaatsvinden. Indien een onderzoek niet mogelijk is gezien de lokale omstandigheden kan een aanvraag door de gemeente worden opgeschort.

VERDER

31. Hoe om te gaan met fysiek/niet fysiek intake- en koppelingsgesprekken met ouders, begeleiding/huisbezoeken van bemiddelingsmedewerkers.
De maatregelen rondom thuis werken en zoveel mogelijk binnen blijven, zijn ook na 11 mei nog van kracht. Fysieke bezoeken van bemiddelingsmedewerkers worden dus afgeraden.

Een bemiddelingsmedewerker kan wel op andere manieren begeleiding bieden zoals telefonisch of met videobellen. Indien er signalen zijn dat de veiligheid en/ of gezondheid van de opvangkinderen niet wordt gewaarborgd, is het advies om wel een bezoek te brengen. Dit kan met inachtneming van de hygiëne richtlijnen van het RIVM.