Voorbereiding cao-onderhandelingen gestart

29 augustus 2017

Voorbereiding cao-onderhandelingen gestart

Met het verlopen van de huidige cao kinderopvang op 31 december 2017, zijn inmiddels ook de voorbereidingen voor de nieuwe cao-onderhandelingen begonnen. Na een kennismaking begin oktober gaan alle partijen eind oktober met elkaar om de tafel om te starten met deze onderhandelingen. Eén van de aanwezigen is ondernemer en bestuurder in de kinderopvang Ben Schnieders, die sinds 1996 in verschillende branches aan verschillende cao-tafels als onderhandelaar heeft gefungeerd. Hoe gaat zo’n onderhandelingsproces doorgaans in z’n werk?

“Eigenlijk zijn we tijdens de vorige cao-onderhandelingen al begonnen met de voorbereiding voor de komende gesprekken”, legt Schnieders uit. “Er zijn toen afspraken gemaakt om in werkgroepen voorbereidingen te treffen, onderzoek te doen en projecten te starten; zo komen we goed beslagen ten ijs.” Bijna alle projecten worden na de zomer afgerond, enkele zijn al opgeleverd. “Zo moest er een cao-app komen, om de cao en bijbehorende informatie beter en sneller te ontsluiten en toegankelijker te maken voor werkgevers en werknemers. Die app is er inmiddels. Informatie komt tegenwoordig veel sneller, je moet mee in de modernisering. Vroeger moest je maanden wachten tot het boekje met de nieuwe cao gedrukt was.” 

Andere werkgroepen draaiden onder meer om kwalificatie-eisen in het kader van de harmonisatie en IKK, functiedifferentiatie, handhaving en flexibiliteit & zekerheid. Ook is er een meetinstrument ontwikkeld dat instroom in de branche makkelijker en toegankelijker moet maken. 

Onderlinge relatie
“Door deze werkgroepen hebben we intensief contact gehad tussen werkgeversorganisaties en vakbonden. De onderlinge verhoudingen zijn goed.” Het is belangrijk dat je elkaar iets moet gunnen, zegt Schnieders. “Als je onderlinge relatie goed is, kun je ook samen tot goede resultaten komen. Er is begrip voor elkaar en elkaars positie en daar profiteert het proces van.” De informatie die uit deze werkgroepen komt, wordt verzameld.

Daarnaast wordt in september bij de leden om input gevraagd voor de onderhandelingen. Door middel van een kort digitaal onderzoek kunnen leden reageren op vragen. “Deze vragen gaan voornamelijk over hoofdlijnen om te voorkomen dat het teveel wordt.” De Stuurgroep Arbeidszaken, die het bestuur adviseert over arbeidszaken en cao, zorgt ervoor dat er een zo goed mogelijke balans is in de verschillende soorten organisaties die vertegenwoordigd worden.

“Samen met de Stuurgroep gaan we de input evalueren die we hebben gekregen vanuit de leden en de werkgroepen. Op basis van de uitkomsten van die evaluatie stelt het bestuur het onderhandelingsmandaat vast. Hiermee gaan we de onderhandelingen in.” De andere partijen doen dit ook op een soortgelijke manier.

Katalysator
Vanuit de Brancheorganisatie Kinderopvang worden de cao-onderhandelingen gevoerd door twee ondernemers (Ramon Rikken en Ben Schnieders), een externe onderhandelaar (Henk Strating) en een beleidsadviseur. De cao-onderhandelingen bestaan uit drie rondes. Eenmaal om de tafel worden er vaak in de eerste ronde enkele specialisten uit de branche, gelieerde vakgebieden of de wetenschap uitgenodigd. “Deze mensen functioneren als katalysator om het proces op gang te brengen en zo vrij en onbevangen mogelijk te laten starten. Na die eerste bijeenkomst heb je al een beeld van de verschillende wensen. Daarna kan je bepalen wat de prioriteiten worden.”

“Onderhandelen is een vak apart”
, benadrukt Schnieders. “Daar is ook een professionele onderhandelaar voor ingeschakeld, want dat is maatwerk.” Lastig is vooral dat je vooraf nooit weet hoe de gesprekken gaan verlopen. “Daarnaast speelt er ook nog mee wat er in de maatschappij of aan andere onderhandelingstafels gebeurt. Dit soort onderhandelingen staan nooit op zichzelf. En dat is ook belangrijk.”

Wisselende sfeer
De sfeer tijdens deze onderhandelingen wisselt van gezellig en ontspannen tot gespannen. “Soms is het grappig en wordt er gelachen, of zijn er leuke anekdotes. En soms wordt er binnen een uur twee keer geschorst, omdat er geen uitspraken gedaan kunnen worden over bepaalde onderwerpen.” Iedereen moet aan bod komen en alle onderwerpen moeten besproken worden. “Bij sommige punten is er een snelle overeenkomst, maar het wordt lastiger als er aanpassingen of veranderingen worden besproken die op weerstand stuiten bij een achterban. Zelfs als onderhandelingen in vuur en vlam staan, kan en moet je soms ook nog kunnen lachen met elkaar," aldus Schnieders. “De relatie moet goed worden gehouden, ook als je het niet met elkaar eens bent. Dat is de kunst.”

Ook tussentijds kan er met de Stuurgroep, het bestuur en leden gepraat worden. “Dan zoek je naar oplossingen, wat is wel haalbaar. Naarmate het einde dichterbij komt, is dat proces soms verhitter en moeten er concessies gedaan worden.” In de eindfase, als de belangen en te overbruggen verschillen groot zijn, is de stemming daardoor vaak wat scherper en grimmiger. “Emotie is wel een belangrijk onderdeel van het proces. Het is niet alleen ratio. Je moet emotie op een goede manier benutten. Als iemand zich miskend voelt, moeten mensen zich weer gewaardeerd gaan voelen.”

Het is bij dit soort onderhandelingen belangrijk om niet vooraf een uitkomst in gedachten te hebben, legt Schnieders uit. “Dan stuur je te veel. Alle partijen moeten er gelukkig van worden, maar ook zullen de partijen wat pijn voelen. Het moet uiteindelijk wel winnaars opleveren.”

In oktober beginnen de cao-onderhandelingen, begin december zou er een akkoord moeten liggen.

 

Gerelateerde dossiers Arbeidszaken & Cao