Interview Leo Houwen in FD

28 december 2015

Interview Leo Houwen in FD

Voorzitter brancheorganisatie kinderopvang zoekt vooral rust en vertrouwen in de sector

Leo Houwen trad in mei aan als voorzitter van Brancheorganisatie Kinderopvang. De sector zat lange tijd in zwaar weer. Hoe kijkt hij na ruim een halfjaar naar het slagveld?

Begin 2015 ontving Leo Houwen zijn eerste AOW-uitkering en was hij officieel met pensioen. Maar zijn pensionering was van korte duur. In juni stapte hij als nieuwe voorzitter het hoofdkantoor van Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) in Utrecht binnen.

Zijn voorganger Mariëlle Rompa zag de sector sinds 2011 in zwaar weer belanden. Het kindertal in de opvang liep met 100.000 terug en in 2014 ging een recordaantal van 98 instellingen failliet. Rompa zei bij haar afscheid tegen het FD: ‘We zijn aan het einde van onze mogelijkheden om de teruggang op te vangen’.

Hoe kijkt Houwen na ruim een halfjaar naar het slagveld? ‘Het ziet er goed uit, ook al zijn we er nog lang niet. Door de economische groei stijgt de komende jaren de vraag naar jonge mensen, en dus ook naar vrouwen, die de arbeidsmarkt betreden. Die groei kan alleen worden gerealiseerd als de kinderopvang op orde is.’

Bij zijn kennismakingsronde viel Houwen nog iets anders op: ‘We weten steeds meer over de breinwerking. Uit alle onderzoeken blijkt dat in de eerste jaren de basis wordt gelegd voor latere ontwikkeling op school. Het bewustzijn over die toegevoegde waarde wordt te weinig uitgedragen. We moeten daar veel meer over naar buiten treden. Naast arbeidsparticipatie is dit een belangrijke tweede pijler onder de sector. Ik heb hier intern al een paar keer gezegd: jullie hebben Olympisch goud gewonnen, maar in een leeg stadion. De tribunes moeten weer vol.’

De klappen die de sector heeft opgelopen zouden volgens Houwen het besef moeten vergroten dat Kinderopvang van groot maatschappelijk belang is. Zo rekende SEO Economisch Onderzoek eerder dit jaar voor dat kinderopvang leidt tot een hoger inkomen voor moeders, betere schoolprestaties en meer kans op werk op latere leeftijd.

Meer dan bij zijn vorige werkgevers krijgt Houwen bij BK te maken met overheidsbemoeienis. Al een paar weken na zijn aantreden was het raak. In de Tweede Kamer vond een hoorzitting plaats over de financiering van de sector. Om fraude tegen te gaan wil het kabinet af van de huidige systematiek waarbij ouders kinderopvangtoeslag ontvangen via hun belastingaangifte. In de nieuwe situatie moet uitbetaling plaatsvinden via DUO, de uitvoeringsorganisatie die onder meer belast is met de verstrekking van studiefinanciering.

‘Ik zat er pas kort, maar vroeg me werkelijk af voor welk probleem dit een oplossing was. Op het gebied van fraudebestrijding zijn al flinke slagen gemaakt. Net als in andere bedrijfstakken krijgen we het nooit helemaal naar nul. Het lijkt me niet verstandig een sector die net uit het dal klimt op te zadelen met zo’n ingrijpende verandering. Het geeft allemaal gedoe. Geef ons nou eens rust en vertrouwen.’ Hoewel de plannen onder druk van kritische Kamerleden een jaar zijn uitgesteld, is het kabinet nog steeds voornemens de stelselwijziging door te zetten.

Houwen pleit voor meer stabiliteit en minder grillige politieke besluitvorming. ‘Het wordt tijd kinderopvang te bezien als een sector die geld oplevert in plaats van een kostenpost. Kinderopvang is een geweldige participatiemachine. Dankzij ons kunnen zo’n 700.000 ouders gezin en loopbaan combineren. Dat mag niet afhankelijk zijn van conjunctuur.’