Leren in Italiƫ | 03 november 2017

Leren in Italiƫ

Eind september heb ik met een aantal collega’s een bezoek gebracht aan enkele kinderdagverblijven in Pistoia, Italië. Dat was heel inspirerend maar de werkwijze in Italië is niet meteen te kopiëren naar Nederland . In de locaties die wij bezocht hebben komen de kinderen vijf dagen per week en de medewerkers ook. Ze hebben minimaal drie keer zoveel vierkante meters per kind en de kinderen tot drie jaar worden na het middag slaapje opgehaald. De werkdag van de medewerkers duurt dan nog twee uur, zodat ze tijd hebben om te overleggen, hun werk te documenteren, huisbezoeken af te leggen en de volgende dag voor te bereiden. Wat een ideale situatie, hoor ik u denken. Dat klopt. Het roept direct de vraag op wat  wij er mee kunnen in de over gereguleerde kinderopvang in Nederland met zijn rekentool voor de inzet van medewerkers,  het vooraf schriftelijke toestemming van alle ouders moeten vragen, voordat je groepen mag samenvoegen en het fabriceren van uitgebreide risico inventarisaties.

Nou, wel een paar dingen. Misschien moeten we eens nadenken waarom bij ons zoveel nadruk ligt op het zorgen voor de kinderen, in plaats van met ze te spelen. Waarom de stamgroep zo heilig is dat we  steeds met twee medewerkers op de groep staan in plaats van met een medewerker op halve groep. Waarom we op grond van de Arbo kolossale tafels en stoelen in de toch al kleine groepsruimten hebben staan,  waar de kinderen maar een beperkt deel van de dag op zitten en daar voor de rest van de dag last van hebben.  Waarom bij ons de kinderen 11 uur per dag kunnen komen terwijl we zelf een werkdag van 8 uur voldoende vinden.

We weten allemaal dat kinderen tussen 0 en 4 jaar meer leren dan in iedere leeftijd daarna en dat een passende uitdagende omgeving dat nog eens versterkt. Dat zie je in Pistoia. Als je in een groep komt speelt een medewerker en de kinderen spelen met haar mee. Dat is voorbereid, daar is over nagedacht en het is gestructureerd. Je vindt nergens rommel terwijl ze voornamelijk met waardeloos materiaal werken.

Geen enkel kind vroeg toen ik binnenkwam ”wie kom jij halen” of “van wie ben jij de pappa of in mijn geval de opa”. Want ze zijn bezig, met spelen. Ik heb geen drukke jongetjes gezien, wel veel structuur en betrokken medewerkers. En zeg niet, dat dat komt omdat ze allemaal universitair geschoold zijn. Dat helpt wel, maar de focus is op kinderen en hun ontwikkeling ondanks dat ze daar zelfs meer kinderen op een groep hebben dan hier.

De focus ligt niet, zoals bij ons als we niet opletten, op wat allemaal moet en hoe we kunnen voorkomen dat er met de regels een loopje wordt genomen. Dat leidt de aandacht af van de ontwikkeling van kinderen. Terug naar het vakmanschap van de pedagogisch medewerker en hun beroepsmatige autonomie. Dat kunnen we leren van Italië. Gelukkig is in september 2017 een beroepsvereniging voor pedagogisch medewerkers in Nederland opgericht.

Cor Schuurman